Trzecia rocznica śmierci Stefana Półchłopka.

Trzecia rocznica śmierci Stefana Półchłopka.
Stefan Półchłopek, Honorowy Obywatel Krynicy – Zdroju zmarł trzy lata temu (27 lipca) w wieku 95 lat. Był długoletnim Szefem Kultury Uzdrowiska, pomysłodawcą „Podwieczorku przy mikrofonie”, „Zimowych Dni Krynicy”, „Festynu z Dziennikiem” i wielu innych imprez. W 1967 roku stworzył Festiwal im. Jana Kiepury, który organizował przez 15 lat.

Był magistrem prawa krakowskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego, Żołnierzem Związku Walki Zbrojnej AK (pseud. „Magister”), więżniem hitlerowskich obozów koncentracyjnych: Birkenau, Sachsenhausen i Buchenwald.
   Stefan Półchłopek urodził się 22 listopada 1916 roku, w Krośnie nad Wisłokiem. Jego ojciec pracował jako woźny w Powiatowej Radzie Narodowej, a mama była gospodynią domową. Była bardzo pobożną kobietą i chciała, aby syn został księdzem. W gimnazjum należał do zuchów, a później - harcerzy. W 1935 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim na Wydziale Prawa w Krakowie. Nie stać go było na utrzymywanie mieszkania, więc przyjeżdżał na sesje i egzaminy. Na studiach trafił na okres najsłynniejszych profesorów Akademii Krakowskiej Wydziału Prawa: Rafała Taubenschlaga od prawa rzymskiego, bardzo wymagającego, świetnego wykładowcę, Stanisława Mariana Kutrzebę od historii polski, a przede wszystkim profesora Władysława Woltera znawcę prawa karnego. W 1939 roku przełożył egzamin na wrzesień u niego. Ale wybuchła wojna i dopiero po jej zakończeniu poszedł na egzamin. Zdał bardzo dobrze.
   W Krośnie Stefan Półchłopek mieszkał do śmierci ojca. Potem zaczęła się jego przygoda z Krynicą. Wszystko przez przypadek. Jego przyrodni, starszy brat Tadeusz uciekł z 8 klasy gimnazjum do Legionów Piłsudskiego, aby walczyć o wyzwolenie Polski. Po zakończeniu I wojny, Marszałek umożliwił mu złożenie matury. Potem został mianowany Naczelnikiem Poczty w Drohobyczu. Następnie przeniesiono go na zastępcę naczelnika poczty do Krynicy. Gdy Naczelnika Poczty przeniesiono do Gdańska, Tadeusz awansował na to stanowisko. W 1936 roku do uzdrowiska sprowadził matkę i brata.
Stefan Półchłopek doskonale pamiętał przedwojenną, arystokratyczną Krynicę. Był tu drewniany teatr (spalony w 1944 roku), który w sezonie zimowym służył jako kino. Do uzdrowiska przyjeżdżali wybitni artyści teatrów wileńskiego, lwowskiego i krakowskiego. Występowała tu między innymi Ordonka. Pamiętał też budowę „Patrii”, do której wejście przed wojną było niemożliwe. Sam marmur i szkło! Wygody przeznaczone dla najbogatszych ludzi tamtego okresu. W „Patrii” kręcono film, komedię z Antonim Fertnerem w roli głównej. Było wiele lokali dancingowych z fordanserami. Opowiadał o wspaniałej Orkiestrze Zdrojowej, założonej i prowadzonej przez znakomitych dyrygentów i kompozytorów. Począwszy od Adama Wrońskiego i Feliksa Kochańskiego, a po drugiej wojnie – Jana Garleja. Latem grała pełna Orkiestra Zdrojowa, która zakwaterowana była w Domu Muzyki na ulicy Jana Kiepury(obecnie). Zimą liczba muzyków była zmniejszona do 15 osób. Przygrywała kuracjuszom w Muszli Koncertowej na Deptaku, a zimą w Starej Pijalni. Pamiętał również pierwszy krynicki występ Jana Kiepury (1934 rok) na rzecz powodzian, a także jego przyjazd po wojnie, gdy chciał zamieszkać w „Patrii”. Ale jego apartament był zajęty przez prominenta partyjnego, więc dostał inny, w Nowym Domu Zdrojowym. Świetność Krynicy przerwał wybuch wojny.
   W okresie okupacji Stefan Półchłopek współtworzył podziemną organizację opozycyjną, przybierając pseudonim „Magister”. Za to trafił do nazistowskiego obozu zagłady w Birkenau, pierwszym polskim transportem z Tarnowa. Wypalono mu na ręce numer obozowy 96 030 i przeprowadzano na nim eksperymenty medyczne. Podczas pobytu w obozie pisał wiersze i piękne listy do Matki. Przeżył obóz Birkenau, a potem Sachsenhausen i Buchenwald.
   Po wyzwoleniu powrócił do Krynicy. Organizował FWP, był pierwszym kierownikiem trzech domów wczasowych Chorzowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego: Czerwonego Dworu, Stelli, Skarbówki. Potem dochodziły inne pensjonaty. W 1952 roku został Szefem Kultury Uzdrowiska. Był pomysłodawcą „Podwieczorku przy mikrofonie”, „Zimowych Dni Krynicy”, „Festynu z Dziennikiem”. W 1967 roku stworzył Festiwal im. Jana Kiepury, który organizował przez 15 lat. W latach 1956 – 1963 przewodniczył Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Inicjował i współtworzył „Planu Rozwojowy Krynicy z 1958 roku” oraz budowę pierwszych osiedli mieszkaniowych przy ulicach: Kraszewskiego, Tysiąclecia i Źródlanej. Był długoletnim sekretarzem Społecznego Komitetu Rozwoju Krynicy, członkiem Zarządów KTH i PTTK. Zasłużony dla Kultury, Sportu i Turystyki, Służby Zdrowia i Związku Inwalidów Wojennych został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Oświęcimskim. Otrzymał tytuł „Zasłużony dla Ziemi Sądeckiej” oraz Medal Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych. Pisał wiersze, publikacje i listy. Kochał Krynicę, żył i pracował dla niej. Spoczywa w rodzinnym grobowcu na krynickim Starym Cmentarzu.

Małgorzata Kareńska fot. Andrzej Gulewicz.




Autor: Małgorzata Kareńska

Komentarze


Brak komentarzy - Badź pierwszy!!!
Dodaj komentarz
Główna kolumna
partnerzy:
hej.mielec.pl sacz.in videobeskidy wmediach.pl andre-g.nazwa.pl capital24 krynica